Μελέτη για το ψηφιακό θεματολόγιο

  • -

Μελέτη για το ψηφιακό θεματολόγιο

Περιγραφή

Η ετήσια σχετική έρευνα του Εργαστηρίου Ηλεκτρονικού Εμπορίου και Επιχειρείν (ELTRUN) του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών καταγράφει ότι πλέον 12.000 Ελληνικές επιχειρήσεις αξιοποιούν οργανωμένα το διαδίκτυο για τις ηλεκτρονικές τους συναλλαγές. Οι δύο βασικές εφαρμογές (drivers) είναι η Ηλεκτρονική Τιμολόγηση και οι Ηλεκτρονικές Προμήθειες, ενώ λόγω των πρόσφατων κυβερνητικών πρωτοβουλιών και της οικονομικής ύφεσης για μείωση κόστους και αύξηση της ανταγωνιστικότητας αναμένεται μια αύξηση (σε αξία συναλλαγών αριθμό εμπλεκομένων εταιριών) για το 2012 της τάξης του 30-40% σε σχέση με το 2011.

 

Σήμερα στην Ελλάδα διακινούνται περίπου 200 εκ. τιμολόγια που αφορούν σε συναλλαγές μεταξύ επιχειρήσεων. Ένας σημαντικός αριθμός επιχειρήσεων αξιοποιεί τα η-τιμολόγια κυρίως μέσω παρόχων υπηρεσιών η-τιμολόγησης. Εκτιμάται ότι το 2012 κοντά στις 20.000 επιχειρήσεις θα διακινούν 12 εκ. ηλεκτρονικά τιμολόγια ετησίως συνολικής αξίας €5 δις. Επιπλέον παρατηρείται αύξηση στη χρήση των ηλεκτρονικών τιμολογίων στον κλάδο των υπηρεσιών (όπου δεν απαιτείται έκδοση δελτίου αποστολής) ενώ χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του αεροδρομίου Ελ. Βενιζέλος το οποίο χρησιμοποιεί 100% ηλεκτρονικά τιμολόγια και αποτελεί βέλτιστη πρακτική τόσο για την Ελλάδα όσο και για τον ευρωπαϊκό χώρο.

 

Τα συστήματα ηλεκτρονικών προμηθειών έχουν αξιοποιηθεί τόσο από ιδιωτικές επιχειρήσεις όσο και από δημόσιους οργανισμούς. Στην Ελλάδα, πάνω από 1,2 εκ. παραγγελίες έχουν εκτελεστεί μέσω αναγνωρισμένων ηλεκτρονικών συστημάτων προμηθειών την τελευταία δεκαετία, συνολικής αξίας άνω των €3,5 δις με συμμετοχή 3.500 εταιριών. Σημειώνεται, ότι το πλήθος των εγγεγραμμένων εταιρειών σε service providers που προσφέρουν υπηρεσίες ηλεκτρονικών προμηθειών ξεπερνά τις 5.000.

 

Το Ηλεκτρονικό Εμπόριο Β-Β στην Ελλάδα ξεκίνησε στα μέσα της δεκαετίας 1990 με την πρωτοβουλία “Κλαδικά Έργα EDI” του Υπουργείου Ανάπτυξης και τις πρωτοπόρες επιχειρηματικές πρωτοβουλίες αρχές του 2000 κυρίως από το λιανεμπόριο και προμηθευτές τροφίμων.

 

1.    Ηλεκτρονική Τιμολόγηση: 20.000 Ελληνικές επιχειρήσεις και 12 εκ. η-τιμολόγια αξίας €5 δις

 

Όπως φαίνεται και στα σχήματα, τα τελευταία 3-4 χρόνια είχαμε μια αλματώδη αύξηση της τάξης του 100% και σε αριθμό ηλεκτρονικών τιμολογίων και σε αριθμό εμπλεκόμενων εταιριών. Το ότι το 2012 πάνω από 6%-7% των συνολικών Β-Β τιμολογίων θα διακινούνται ηλεκτρονικά μας τοποθετεί πάνω από το Ευρωπαϊκό μέσο όρο που οφείλεται κυρίως στο υπάρχον θεσμικό πλαίσιο (ΠΟΛ 1049/2006),  στις ολοκληρωμένες υπηρεσίες που προσφέρουν οι service providers για μικρές εταιρίες και στα αναγνωρισμένα επιχειρηματικά οφέλη που προσφέρει.

diagram1

 

Επιπλέον εκτιμάται ότι σήμερα έχουν διατεθεί περίπου 80.000 φορολογικές μηχανές (ΕΑΦΔΣΣ) σε Ελληνικές επιχειρήσεις οι οποίες συνδέονται άμεσα με τα ηλεκτρονικά τιμολόγια αφού χρησιμοποιούνται για τη δημιουργία τις φορολογικής σήμανσης η οποία απαιτείται για την έκδοση, αποθήκευση και διακίνηση ηλεκτρονικών τιμολογίων. Το γεγονός αυτό μαζί με την αποϋλοποίηση του Δελτίου Αποστολής και της ψηφιακής σήμανσης, αναμένεται να εκτοξεύσει τον αριθμό των εταιριών που θα εμπλακούν στην ηλεκτρονική τιμολόγηση τα επόμενα χρόνια.

 

diagramB

 

Τα ποσοστά επί του συνόλου των η-τιμολογίων ανά διαφορετικό κλάδο της αγοράς είναι τα ακόλουθα, όπου και φαίνεται η ηγετική θέση του λιανεμπορίου λόγω της προηγούμενης εμπειρίας και του μεγέθους των τιμολογίων που διακινεί:

 

Κλάδος Ποσοστό επί του συνόλου των η-τιμολογίων

(βάσει στοιχείων παρόχων υπηρεσιών η-τιμολόγησης)

Αλυσίδες Λιανεμπορίου

35%

Βιομηχανικές Επιχειρήσεις

30%

Εμπορικές Επιχειρήσεις

20%

Φαρμακευτικές Επιχειρήσεις

5%

Τηλεπικοινωνίες

5%

Άλλος Κλάδος

5%

 

Ιδιαίτερα τον τελευταίο χρόνο, με αφορμή τόσο τις πρωτοβουλίες που έχουν ληφθεί από το κράτος για ενίσχυση της η-τιμολόγησης στην Ελλάδα (αναλύονται παρακάτω) αλλά και την ανάγκη περικοπής λειτουργικών εξόδων των εταιρειών, παρατηρείται συνεχής αύξηση του ρυθμού υιοθέτησης της η-τιμολόγησης με αποτέλεσμα τα στοιχεία να τεκμηριώνουν την εκτίμηση ότι μέχρι τέλος του 2012 θα υπάρξει αύξηση των η-τιμολογίων που διακινούνται στην Ελλάδα κατά 40%.

 

Παράλληλα με το πρότυπο η-τιμολόγιο που ανακοινώθηκε πρόσφατα, επιπλέον σημαντικές πρωτοβουλίες που αφορούν στην ενίσχυση της η-τιμολόγησης στην Ελλάδα βρίσκονται σε εξέλιξη (από το Υπουργείο Ανάπτυξης, Οικονομικών και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης) όπως η αποϋλοποίηση της ψηφιακής σήμανσης, η αποϋλοποίηση του Δελτίου Αποστολής (πρώτο βήμα αποτελεί η ΠΟΛ 1158/2011 η οποία αίρει την υποχρέωση διαφύλαξης του έντυπου δελτίου αποστολής), η εφαρμογή της η-τιμολόγησης στις προμήθειες του δημοσίου, η εκπαίδευση του ελεγκτικού μηχανισμού σε θέματα ελέγχων ηλεκτρονικών τιμολογίων, η ενίσχυση-ενημέρωση των επιχειρήσεων για την απόκτηση της απαραίτητης υποδομής για την αξιοποίηση της η-τιμολόγησης. Το ζητούμενο είναι να αναληφθούν άμεσες κυβερνητικές πρωτοβουλίες για την καθολική χρήση του ηλεκτρονικού τιμολογίου σε ορίζοντα 3-4 ετών.

 

Η σημασία της ηλεκτρονικής τιμολόγησης για τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας για τις ελληνικές επιχειρήσεις είναι πολύ μεγάλη αφού η χρήση της μπορεί να εξοικονομήσει για τις επιχειρήσεις πόρους άνω του €1 δις ετησίως ενώ θα συνεισφέρει σημαντικά στην διαδικασία budgeting του Ελληνικού Δημοσίου, στην πάταξη της φοροδιαφυγής, της ηλεκτρονικές διασταυρώσεις και τη μείωση πλαστών και εικονικών τιμολογίων.

 

Γενικότερα,  οι επιχειρήσεις στο σύνολο τους (και αυτές που χρησιμοποιούν και αυτές που δε χρησιμοποιούν) αναγνωρίζουν ως σημαντικά τα οφέλη της η-τιμολόγησης. Με βάση έρευνα του Εργαστηρίου Ηλεκτρονικού Εμπορίου σε Ελληνικές επιχειρήσεις καταδεικνύεται πως η χρήση η-τιμολογίων μπορεί να βοηθήσει στην αντιμετώπιση σημαντικών προβλημάτων που ταλανίζουν τις ελληνικές επιχειρήσεις και σχετίζονται με μείωση λειτουργικού κόστους (52%) και χρόνου (51%) αλλά και αύξηση της αποτελεσματικότητας τους σε επιμέρους διαδικασίες, όπως διαδικασία υποβολής φορολογικών δηλώσεων – (18%), διαχείριση, αποθήκευση και επεξεργασία τιμολογίων (63%) αλλά και ως προς τη συνολική βελτίωση της αποτελεσματικότητας (20%). Σημαντικό είναι επίσης πως θεωρούν θετική τη χρήση η-τιμολόγησης στη βελτίωση της εικόνας τους (23%) σε σχέση με τους επιχειρηματικούς τους εταίρους.

 

diagram2

 

2.  Ηλεκτρονικές Προμήθειες μέσω service providers: 5000 Ελληνικές επιχειρήσεις με εξοικονόμηση €200 εκ. στο κόστος προμηθειών

Τα τελευταία χρόνια υπάρχει σταθερή ανοδική πορεία όσον αφορά την αξία των ηλεκτρονικών παραγγελιών, μέσω των service providers ηλεκτρονικών προμηθειών. Η τάση αυτή αναμένεται να συνεχιστεί τα επόμενα έτη τόσο λόγω οικονομικής  κρίσης που δημιουργεί την επιτακτική ανάγκη για μείωση των δαπανών (λειτουργικών και κόστους προμηθειών) αλλά και εξαιτίας της τάσης για αξιοποίηση ηλεκτρονικών συστημάτων στις δημόσιες προμήθειες (ΕΣΗΔΠ)  καθώς και τη συνεχή αύξηση της χρήσης η-τιμολόγησης, η οποία αποτελεί στάδιο της διαδικασίας προμηθειών.

 

diagram3

 

Ειδικότερα όσον αφορά της ηλεκτρονικές δημοπρασίες, την τελευταία δεκαετία το πλήθος τους ξεπερνά τις 2.500 με συνολική αξία €1 δις και μέσο όφελος μείωσης τιμής της τάξης του 20%, ενώ η μέση αξία δημοπρασίας τις €400.000. Στις ηλεκτρονικές αυτές δημοπρασίες έχουν συμμετάσχει περισσότερες από 3.500 εταιρείες. Τα τελευταία χρόνια καταγράφεται σημαντική αύξηση κατά 190% στον όγκο των δημοπρασιών, γεγονός που οφείλεται τόσο στην αναγκη να μειωθούν τα κόστη των επιχειρήσεων εξαιτίας της κρίσης αλλά και στη δημοσιότητα που δόθηκε στα αποτελέσματα των δημοπρασιών για τις δημόσιες προμήθειες.

 

diagram4

 

 

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι περιπτώσεις «μικρών προμηθειών» (small tenders) που αφορούν προμήθειες μέχρι €60,000, οι οποίες την τελευταία δεκαετία έχουν ξεπεράσει σε πλήθος τις 10.000  με συμμετοχή περισσοτέρων από 2500 εταιρειών (προμηθευτών) σε αυτές.

 

Στον παρακάτω Πίνακα καταγράφονται τα σημαντικά στοιχεία που αφορούν ηλεκτρονικές δημοπρασίες (B2B) την τελευταία δεκαετία τα οποία αφορούν δύο από τις σημαντικότερες εταιρείες διεξαγωγής ηλεκτρονικών προμηθειών και δημοπρασιών στην Ελλάδα.

 

Δημοπρασίες Σύνολο
# Δημοπρασιών

2.500

Προϋπολογισμός

1 δις

% Μείωση (επί του προϋπολογισμού)

20%

Μείωση (επί του προϋπολογισμού)

200 εκ.

# συμμετεχόντων εταιρείων (bidding) στις δημοπρασίες (μοναδικές)

2.000

Μέση αξία/δημοπρασία

400.000

Μέσο όφελος/δημοπρασία

75.000

eRFx (Πρόσκληση για προσφορά)
# πρόχειρων διαγωνισμών (μέχρι €60.000)

10.000

# προμηθευτών (μοναδικών)

2.500

 
B2B Παραγγελίες
Αξία παραγγελιών

3,5 δις

# παραγγελιών

1,2 εκ.

# συμμετεχόντων εταιρειών (μαναδικών)

3.500

Στοιχεία ηλεκτρονικών δημοπρασιών που διενεργήθησαν από τους δύο μεγαλύτερους service providers την τελευταία δεκαετία

Ο παρακάτω Πίνακας περιλαμβάνει ενδεικτικές μειώσεις ανά κατηγορία προϊόντων που επιτυγχάνονται μέσω συστημάτων ηλεκτρονικών προμηθειών. Η σημαντική αυτή μείωση σχετίζεται με τις παραδοσιακές τεχνικές που ακόμη χρησιμοποιούμε στην Ελλάδα για τις προμήθειες στον ιδιωτικό τομέα αλλά και την έλλειψη οργανωμένων τμημάτων προμηθειών στις τυπικές Ελληνικές επιχειρήσεις.

 

Τύπος Κατηγορίας Προϊόντων

Συνολική Μείωση Τιμής %

Προμήθειες κουζίνας – εξοπλισμός

33,0%

Προμήθειες κουζίνας – στερεά τροφή

8,8%

Προμήθειες γραφείου – γραφική ύλη

12,9%

Προμήθειες γραφείου – έπιπλα

51,5%

Ηλεκτρολογικός – ενεργειακός εξοπλισμός

12,3%

Έργα κατασκευαστικά – υποδομών

21,6%

Μηχανολογικός εξοπλισμός – αυτοκίνητα

11,7%

Πληροφορική – προμήθειες PC

24,3%

Πληροφορική – Hardware

22,5%

Πληροφορική – έργα

72,5%

Πληροφορική – λογισμικό

48,5%

Τηλεπικοινωνιακός – δικτυακός εξοπλισμός

17,4%

Τηλεπικοινωνιακός εξοπλισμός – καλώδια

25,5%

Υπηρεσίες – μεταφορά/αποθήκευση

29,3%

Υπηρεσίες – εγκαταστάσεις

17,9%

Συμβουλευτικές υπηρεσίες

30,8%%

Σύνολο

21,01%

Μείωση τιμής μέσω Ηλεκτρονικών Δημοπρασιών, Ιδιωτικός Τομέας, Ελλάδα

Τα πλεονεκτήματα στην μείωση του κόστους προμηθειών μέσω ηλεκτρονικών συστημάτων στο ιδιωτικό τομέα μπορεί να ξεπερασθούν στο Ελληνικό Δημόσιο και να φθάσουν μέχρι της μείωσης 30-35% (που μεταφράζεται σε εξοικονόμηση από τα έξοδα του δημοσίου εκατοντάδων εκατομμυρίων ετησίως). Ήδη οι πρώτες προμήθειες μέσω ηλεκτρονικών δημοπρασιών που πραγματοποιήθηκαν στο χώρο της δημόσιας υγείας το 2011 επέφεραν εξοικονομήσεις στο κόστος αγορών πάνω από 50%.

 

Για τον λόγο αυτό η μελέτη προτείνει την άμεση υλοποίηση του ηλεκτρονικού συστήματος προμηθειών στο Δημόσιο (ΕΣΗΔΠ) αλλά και την άμεση αξιοποίηση στις διαδικασίες προμηθειών του δημοσίου (μετά από σχετική πιστοποίηση) των service providers που ήδη λειτουργούν εδώ και χρόνια με επιτυχία στον ιδιωτικό τομέα.

 

 

Εργαστήριο Ηλεκτρονικού Εμπορίου και Επιχειρείν (ELTRUN)

www.eltrun.gr

 

Υπεύθυνοι Μελέτης: Καθ. Γ. Δουκίδης, Επικ. Καθ. Γ. Λεκάκος (e-mail: glekakos@aueb.gr)

Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών